OD AUTORA:

W kolejnej publikacji z serii „Zeszyty dla elektryków” przybliżymy możliwości wykorzystania, zasady działania i podstawy projektowania instalacji stosowanych do zabezpieczania przeciwpożarowego budynków. 
Jednym z nadrzędnych celów, które należy uwzględnić podczas projektowania budynków, są wymagania, jakie powinien on spełnić w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. Bezpieczeństwo pożarowe jest zagadnieniem bardzo złożonym, uwzględniającym wiele czynników zarówno typowo budowlanych, jak i instalacyjnych. Ponieważ instalacje przeciwpożarowe odgrywają w budynku bardzo istotną rolę, warto poznać ich elementy, zasadę działania i podstawy projektowania. 
Przepisy przeciwpożarowe wprowadziły definicję urządzeń przeciwpożarowych. Zgodnie z nią, są to urządzenia najczęściej stałe lub półstałe, uruchamiane ręcznie lub samoczynnie, służące do wykrywania i zwalczania pożaru lub ograniczania jego skutków. W szczególności należą do nich stałe i półstałe urządzenia gaśnicze i zabezpieczające, czyli: 
ˇ         urządzenia wchodzące w skład dźwiękowego systemu ostrzegawczego (DSO), 
ˇ         system sygnalizacji pożarowej, w tym urządzenia sygnalizacyjno-alarmowe, 
ˇ         urządzenia odbiorcze alarmów pożarowych, 
ˇ         urządzenia odbiorcze sygnałów uszkodzeniowych, 
ˇ         instalacje oświetlenia ewakuacyjnego, 
ˇ         hydranty i zawory hydrantowe, 
ˇ         pompy w pompowniach przeciwpożarowych, 
ˇ         przeciwpożarowe klapy odcinające, 
ˇ         urządzenia oddymiające, 
ˇ         urządzenia zabezpieczające przed wybuchem, 
ˇ         drzwi i bramy przeciwpożarowe, o ile są wyposażone w systemy sterowania.
Przepisy przeciwpożarowe nakazują wykonywanie wymienionych instalacji na podstawie odpowiednich projektów technicznych. Powinny one uwzględniać tzw. scenariusz rozwoju zdarzeń w czasie pożaru, czyli tak działać, być skonfigurowane i składać się z takich elementów, które zapewnią odpowiedni poziom ich funkcjonalności w przypadku pożaru lub innego zagrożenia. Dlatego projekty te wymagają stosownych uzgodnień i weryfikacji przez rzeczoznawców do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Ponadto poprawność wykonanych na ich podstawie instalacji powinna być potwierdzona odpowiednimi próbami i badaniami. Eksploatacja urządzeń przeciwpożarowych wymaga z kolei, aby były one poddawane przeglądom i prawidłowo konserwowane, zgodnie z zasadami określonymi w Polskich Normach dotyczących urządzeń przeciwpożarowych, w odnośnej dokumentacji techniczno-ruchowej oraz instrukcjach obsługi, w okresach i w sposób zgodny z instrukcją ustaloną przez producenta, nie rzadziej jednak niż raz w roku.
Edward Skiepko

SPIS TREŚCI:

1.         Instalacje sygnalizacji pożarowej           
1.1.      Wstęp  
1.2.      Wymagania przepisów  
1.3.      Zasada działania systemu sygnalizacji pożarowej            
1.4.      Elementy instalacji sygnalizacji pożaru   
1.4.1.    Charakterystyka i zasady doboru czujek pożarowych     
1.4.2.    Linie dozorowe 
1.4.3.    Pozostałe elementy instalacji wykrywania pożaru           
1.4.4.    Centralka sygnalizacji pożaru (CSP)      
1.4.5.    Alarmowanie w systemach sygnalizacji pożaru  
1.5.      Projektowanie instalacji sygnalizacji pożarowej   
1.5.1.    Stan prawny     
1.5.2.    Dokumentacja projektowa         
1.6.      Parametry systemów sygnalizacji pożarowej      
1.7.      Podział budynku na strefy nadzorowane 
1.8.      Oprzewodowanie w instalacji sygnalizacji pożarowej      
1.9.      Zasady nadzorowania obiektu liniami dozorowymi          
1.10.     Dobór i rozmieszczenie czujek   
1.10.1.  Liczba i rozmieszczenie czujek  
1.10.2.  Powierzchnia dozorowania i rozmieszczenie czujek        
1.10.3.  Zasady rozmieszczania i instalacji liniowych czujek dymu           
1.10.4.  Rozmieszczenie czujek w kanałach wentylacyjnych
1.10.5.  Rozmieszczenie ręcznych ostrzegaczy pożarowych
1.11.     Alarmy fałszywe
1.12.     Zasady alarmowania i urządzenia alarmowe      
1.13.     Lokalizacja centrali sygnalizacji pożarowej
1.14.     Zasilanie systemów sygnalizacji pożaru  
1.15.     Transmisja sygnałów do pożarowego alarmowego centrum odbiorczego 
1.16.     Uruchomienie i odbiór systemu  
1.17.     Urządzenia pomocnicze systemów sygnalizacji pożaru    
1.18.     Warunki odbioru instalacji sygnalizacji pożaru     
2.         Instalacje do odprowadzania dymu i ciepła         
2.1.      Wymagania przepisów  
2.2.      Zadania urządzeń i instalacji oddymiających       
2.3.      Instalacje oddymiania grawitacyjnego    
2.4.      Zasada działania systemu oddymiania    
2.5.      Elementy instalacji oddymiającej            
2.6.      Instalacje zapobiegające zadymieniu – nadciśnieniowe   
3.         Instalacje zamknięć przeciwpożarowych            
4.         Dźwiękowe systemy ostrzegawcze (DSO)         
4.1.      Zadania dźwiękowego systemu ostrzegawczego             
4.2.      Wymagania wobec DSO           
4.3.      Zasada działania i budowa DSO             
5.         Zasilanie urządzeń elektrycznych funkcjonujących w czasie pożaru         
5.1.      Zabezpieczenia przeciwpożarowe instalacji elektrycznych          
5.2.      Tunele kablowe            1

Literatura        

Dodatki

Dodatek 1.: Wyłącznik przeciwpożarowy prądu 
Dodatek 2.: Ochrona przeciwpożarowa kanałów i tuneli kablowych        
Dodatek 3.: Dobór przewodów i/lub kabli do zasilania urządzeń ppoż. funkcjonujących    w czasie pożaru            
Dodatek 4.: Pożary w pomieszczeniach i krzywe pożarowe symulujące pożary   
Dodatek 5.: Projekt instalacji zasilania i sterowania klap dymowych        
Dodatek 6.: Projekt zasilania kotłowni gazowej w budynku wielorodzinnym         
Dodatek 7.: Projekt instalacji sygnalizacji pożarowej i sterowania oddymianiem klatek schodowych budynku internatu